Afdrukken

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Logistiek onder de Tropenzon - kopie


2003. Cats, B.C. en Van den Berg, H.N.J. Logistiek onder de tropenzon. De verzorgende diensten van het KNIL en KL in Nederlands-Indië 1946-1950. De Bataafsche Leeuw. Een interessant fotoalbum vindt u hier. Het boek kan bij majoor Cats of tweedehands besteld worden.


Inleiding

Het voorwoord van dit boek werd geschreven door luitenant-kolonel b.d. D.K. Brouwer, voormalig commandant van het Regiment Bevoorradings - en Transporttroepen. Het werk zelf behandelt de inzet van de stamonderdelen van het Regiment Intendancetroepen, het RegimenGeneraal Spoor2t Uitvoeringstroepen, het Korps Verplegingstroepen en het Regiment Aan- en Afvoertroepen, die in de periode 1946-1950, samen met het personeel van het KNIL in de Leger Materieel Dienst (LMD) en Verplegings- en Transportdienst (VTD) in Nederlands-Indië dienden.

Cats was indertijd in de rang van sergeant actief bij de Leger Materieel Dienst, Van den Berg diende als vaandrig en tweede luitenant bij de Verplegings- en Transportdienst. In de inleiding worden de doelstellingen van het boek nader geformuleerd, namelijk een beeld te geven van de Indische Kwartiermeester-generaal (KMG) en de verslaglegging van de verzorging van de legers van het KNIL en de KL. 

De legervorming van KNIL en KL in Indië

In het eerste hoofdstuk wordt een korte samenvatting gegeven van de geschiedenis, de Tweede Wereldoorlog, de onzekere en gewelddadige periode in onze kolonie vlak na de beëindiging daarvan en de overdracht van het gezag door de Engelsen aan Nederland.Generaal Mojet2

De schrijvers behandelen vervolgens de oprichting van de Calmeijer-eenheden, de benoeming van generaal Simon Spoor tot legercommandant, de reorganisatie en heropbouw van het KNIL en de oprichting van diverse onderdelen, zoals de T- tot en met X-Brigades en de A- en B-divisies. Het hoofdstuk besluit met de komst van de Nederlandse eenheden op Java en de territoriale indeling van Nederlands-Indië.

In de volgende hoofdstukken wordt een beeld geschetst van de dienst van de Kwartiermeester-generaal en de Legermaterieeldienst (LMD). Aan het hoofd van de dienst van de Kwartiermeester-generaaOp patrouille 6l kwam dan luitenant-kolonel (uiteindelijk in 1947 bevorderd tot generaal-majoor) J.J. Mojet te staan. Hij werd de eindverantwoordelijke over de taak van de KMG, namelijk de materiële instandhouding en verzorging van de gezamelijke KNIL en KL-legermacht in Nederlands-Indië.

De Kwartiermeester-generaal kende, naar voorbeeld van het Engelse Quartermaster-systeem, drie afdelingen: de Legermaterieeldienst (LMD), verantwoordelijk voor het beheer en de verstrekking van kleding, uitrusting, wapens, enz., de Verplegings- en Transportdienst (VTD), bevoorrading levensmiddelen en onder meer brandstof, en de Leger Technische Dienst (LTD).

Daarnaast fungeerde nog de Legeraanschaffingsdienst (LAD), aankoop van kleding, schoeisel, gereedschappen en geconserveerde levensmiddelen, de Coördinatie Militair Vervoer (CMV), de Veldpostdienst (VPD), de Legerproductiebedrijven (LPB) en de Arbeiderscompagnieën.  Al deze diensten, hun wederopbouw, samenstelling en taken, worden in het boek, in aparte hoofdstukken uitgebreid besproken.

Uitdieping der onderdelen

In het werk wordt onder meer nader aandacht besteed aan de samenstelling en logistiek achter de Luchtverplegingscompagnie (LVC, onder bevel van de VTD) (bladzijde 69-74), waarbij gebruik gemaakt werd van Douglas C-47 Dakota's, die goederen afwierpen, en het watertransport, ressorterend onder de Vaartuigendienst. RIP personeel KMG2Dat is maar een kleine greep, want ook het werk van de militaire bakkerijen en slachterijen komen uitgebreid aan de orde.

In hoofdstuk 5 (bladzijde 92) wordt de Leger Technische Dienst (LTD), de geschiedenis, taken en samenstelling besproken.  In hoofdstuk 7 (bladzijde 103)  en 8 (bladzijde 120) is er uitgebreid aandacht voor de diensten van de KMG tijdens de Politionele Acties. Naar aanleiding van lessen die geleerd waren tijdens  de Eerste Politionele Actie werden diverse verbeteringen in de organisatie doorgevoerd (bladzijde 111-115). Of deze veranderingen ook inderdaad verbeteringen waren leren we op bladzijde 120-139.

De afloop van Operatie Kraai luidde een tijdperk in van hevige kritiek van de internationale gemeenschap op het Nederlands militair optreden. De Verenigde Naties aanvaardden op 28 januari 1949 de resolutie waarin invrijheidsstelling van republikeinse leiders en terugtrekking uit de bezette gebieden werd geëist. Op al deze ontwikkelingen diende de Legermaterieeldienst en haar onderdelen in te springen; er werden diverse organisatiewijzigingen doorgevoerd, terwijl de verliezen aan manschappen, ook bij dit onderdeel, schrikbarend toenamen. Het Van Royen-Roemakkoord (7 mei 1949) maar ook de dood van generaal Spoor (25 mei 1949) demoraliseerden de troepen nog verder.  

Einde van de dienst in Nederlands-Indië

Op dinsdag 27 december om half 12 vond in het Paleis op de Dam de ondertekening van de soevereiniteitsoverdracht aan de Verenigde Staten van Indonesië plaats. Te Batavia werd omstreeks dezelfde tijd het protocol van de bestuursoverdracht getekend. Het KNIL was op dit moment 67.445 man, waaronder 12.268 beroepsEerste detachement GBI MICA LSK en VK KNIL mei 19452militairen, sterk. Vanaf dit ogenblik nam een grootscheepse repatriëring zijn aanvang.

In het boek wordt een indringend beeld geschetst van de deprimerende sfeer maar ook van de vele werkzaamheden die nog verricht moesten worden, zoals bijvoorbeeld de overdracht van materieel aan de APRIS.  Intussen nam de onrust binnen het KNIL toe, zoals bleek uit een brief die chef van de generale staf generaal-majoor Van Langen schreef aan Commandant der Nederlandse Leger Strijdkrachten.

Bij Koninklijk Besluit van 20 juli 1950 nummer 309 hield het 120-jarig KNIL op te bestaan. Het hoofdkwartier van de KMG werd opgeheven en er werden afwikkelingsbureaus opgericht met secties voor de LMD, de VID en de LTD. Al het materieel werd nu overgedragen aan de Verenigde Staten van Indonesië. Op 7 april 1951 vertrok tenslotte als laatste bataljon het 436ste per troepenschip Nieuw Australië.

Tot besluit

In totaal verloren 266 manschappen van het KMG het leven. Dit boek is zeer leesbaar en met veel liefde geschreven. De vele unieke foto's en andere illustraties maken het tot een uniek document, aan te bevelen voor een ieder die enig gevoel voor de Nederlandse historie, Het Koninkrijk der Nederlanden en haar krijgsmacht bezit.


 [ Terug ]