Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Hees Jasper 028


Dit artikel is mogelijk gemaakt door de familie van Rob Hees. Alle foto's zijn hun eigendom. Zie ook het fotoalbum


Familie

Vroege loopbaan

Verdere loopbaan als ingenieur

Vlucht naar Australië

De tocht naar Celebes

Verraad en executie

Onderscheiding

Bronvermelding

Links

Overige informatie

Familie

Hees, een zwager van Karel de Jongh en een halfbroer van Louis Jan Jarman,  trouwde op 16 januari 1928 met Erna Petronella Jasper (geboren in 1903, overleden in 1931), een dochter van de gouverneur van Djokjakarta Johan ErnstOverlijden echtgenote Jasper. Het echtpaar kreeg in 1928 een zoon, Johan Theophile, en op 19 juli 1930 werd in de Borromeus Kliniek te Bandoeng een dochtertje, genaamd Mathilde Alida, geboren.

De echtgenote van Hees stierf op 14 maart 1931 na een smartelijk ziekbed in de leeftijd van 27 jaar in het Ziekenhuis Darmo en zijn dochtertje op 1 augustus 1940 te Den Haag.

Vroege loopbaan

Reserve eerste luitenant ingenieur Robbert Theophile Hees (geboren te Gending, Kraksaan, ProbollingCOLLECTIE TROPENMUSEUM Dam van irrigatie Bagong TMnr 10010399o, 13 juni 1901 en vermoord op 14 september 1942 te Mariso, Makassar) volgde vanaf 1920 de Technische Hogeschool te Bandoeng (eerste  lichting) en slaagde in juni 1924 voor zijn examen. Hij werd benoemd tot tijdelijk waarnemend ingenieur der derde klasse en in februari 1925 tijdelijk op een maandgeld te werkgesteld (als zogenaamde maandgelder) bij de Banka tinwinnning. 

In september 1925 werd hij toegevoegd aan het  hoofd der irrigatieafdeling Serajoe, met Poerworedjo als standplaats en in juli 1927 overgeplaatst naar Poerwokerto. Aldaar werd hij benoemd tot sectie-ingenieur der irrigatieafdeling Serajoe en Poerwokerto (toegevoegd aan het hoofd van de irrigatieafdeling Serajoe). In februari 1928 werd hij benoemd tot lid van de Gewestelijke Raad van Banjoemas en in november 1929 toegevoegd aan het hoofd van de Solovalleiwerken met Soerabaja als standplaats.

Verdere loopbaan als ingenieur

Hees werd in februari 1930, kort voordat zijn echtgenote overleed, bevorderd tot ingenieur der tweede klasse en vestigde zich aan de Kaliasin 52 te Soerabaja. Hij kreeg een verlof naar Nederland en vertrok op 29 juni 1932 met zijn twee Hees-Jasper-028-kinderen per Johan van Oldenbarnevelt naar Amsterdam.  Hij keerde in 1933 terug naar Indië, waar hij in november van dat jaar ter beschikking werd gesteld van de provincie Oost-Java en geplaatst bij de I.A. sectie Modjokerto. In augustus 1934 werd hij overgeplaatst naar de I.A. sectie Brantas (Kediri).

Hees werd in augustus 1935 voor de Vaderlandse Club met 111 stemmen gekozen in de gemeenteraad van Kediri; eerder, in mei van dat jaar, was hij al tijdens een vergadering van de regentschapsraad van Kediri gekozen tot lid van het college van gecommitteerden. In juni 1938 werd hij toegevoegd aan de resident die was belast met het bestuur van het gouvernement van Celebes en Onderhorigheden en gelijktijdig eervol ontheven van zijn eerder genoemde functie als ingenieur van 's Lands Waterstaat, tewerk gesteld bij de Provincie Oost-Java.

Vlucht naar Australië

Hees verkreeg in mei 1939 wegens zesjarige dienst met ingang van 16 december 1939 een verlof voor de duur van acht maanden. Hij kreeg bij gouvernementsbesluit van mei 1940 een bijzondere tevredenheidsbetuiging van het gouvernement omdat hij zich op een loffelijke wijze van zijn taak, de de leiding over de dagelijkse werkzaamheden der Sadangwerken (irrigatiewerken op de Sadangrivier op Celebes), gekweten had. Doordat Nederland had moeten capituleren voor de Duitsers werd de feestelijke opening van de werken echter afgelast. Toen de Japanners Nederlandsch-Indië bezetten wist Hees te ontsnappen naar Australië.

COLLECTIE TROPENMUSEUM De Saadang stuwdam en irrigatieleiding in aanbouw Celebes TMnr 10010995COLLECTIE TROPENMUSEUM Grootse Saadang irrigatiewerken in aanbouw Aannemersmij  Volker Celebes TMnr 10011001

 

 

 

 

 

Hij had hiervoor toestemming van het legercommando gekregen en kreeg, samen met sergeant Gerritsen en brigadier Verbaak (KNIL), van Binnenlands Bestuur controleur mr. J.T.K. Poll, op 25 maart 1942 een zeventien tons dieselvaartuig ter beschikking gesteld. Samen met drie inheemse bemanningsleden zette het schip koers naar Port Darwin, waar men op 3 april aankwam. Hees werd door het hoofdkwartier der Nederlandse strijdkrachten aldaar met ingang van 1 mei benoemd tot reserve eerste luitenant. Hij rapporteerde op 19 april 1942: aan de loyaliteit van het merendeel van de bevolking in een eventuele guerrillaoorlog behoeft volgens mij niet te worden getwijfeld (Rapport Hees Melbourne, SMG 8/25).

De tocht naar Celebes

 Op 9 juni 1942 werd een bericht ontvangen van luitenant J.A. de Jong, die, samen met  luitenant Van Daalen, een signaal had weten af te gegeven. HeJong Johannes Adrianus 2t contact met De Jong vond plaats op 9, 10  en 11 juni. De groep van Van Daalen en De Jong (ongeveer 150 man) voerde een guerrilla ten oosten van het meer van Posso (Centraal Celebes) en in de omgeving van Kolonedale en zocht radiocontact met behulp van de radiozender van Binnenlands Bestuur in het dan nog niet bezette Kolonedale.

Door luitenant ter zee eerste klasse J.J. Quéré werd in Australië een party (kleine groepjes die teruggestuurd werden naar bezet gebied om inlichtingen in te winnen), genaamd Lion gevormd, bestaande uit Hees, telegrafist Bernard Belloni en zeemilicien J.A. (Hans) Brandon. De drie verlieten per prauw Samoa (een 14 meter lange tweemaster) op 24 juni 1942 de haven en gingen na een tocht van 1700 kilometer over vijandelijke wateren op Celebes ten zuiden van Kolonodale, te Wotoe, aan land.

Verraad en executie

Aldaar nam Hees contact op met zijn eerdere mandoer, Madoesa, die hij vroeg om een transportmiddel om naar Poso te kunnen gaan, waar hij hoopte met De Jong en Van Daalen in contact te komen. Madoesa verraadde de party echter aan de bestuursassistent van Wotoe, die de Japanners op de hoogte stelde. Dit bemerkend voer de Samoa verder naar Ereveld antjolKolonodale, waar de drie alsnog, na een met machinegeweervuur afgeslagen aanval op 12 of 13 juli, door de Japanners, die waren teruggekeerd met een kanonneerboot, werden gearresteerd.

De party was waarschijnlijk verraden door de inheemse bemanning, die op Kolonodale aan wal was gebracht om voedsel te verzamelen of door Aboebakar, een contactpersoon die had aangeboden om een bericht aan Van Daalen en De Jong over te brengen.

Hees en zijn twee metgezellen werden overgebracht naar Menado, waar zij door de Kempeitai werden verhoord en gemarteld. Begin september werden zij overgebracht naar het krijgsgevangenenkamp te Makassar. Hees werd niet direct opgesloten, zodat hij zijn ervaringen kon doorgeven aan O.M. ir. Bakhoven van Verkeer en Waterstaat (zijn chef) en aan controleur Binnenlands Bestuur Poll.

Later kon Hees zijn verhaal nog kwijt aan officier van gezondheid H.J.B.J Lubbers.  Hees en zijn makkers werden op 14 september 1942, samen met drie krijgsgevangenen die hadden geprobeerd te onsnappen, in het openbaar onthoofd en begraven op het kerkhof Kairosi te Makassar.  De Jong en Van Daalen waren al op respectievelijk 6 en 9 augustus, na zware gevechten, gevangen genomen en eveneens terechtgesteld.

Onderscheiding

Hees werd bij Koninklijk Besluit van 1 april 1947 nummer 68 begiftigd met de Bronzen Leeuw. Omdat Hees reserve eerste luitenant was bij het KNIL verklaarde kolonel M. Vooren van het KNIL het volgende omtrent het gedrag van HeRob Heeses: Na de capitulatie der Nederlandse troepen in Zuid Celebes op 27 maart 1942 vertrok Hees, B.O.W., niet gemilitariseerd zijnde, vergezeld van enige anderen, wier namen mij niet bekend zijn, vanuit Paloppo naar Australië.

De troepen in Midden Celebes, die de strijd voortzetten, vroegen radiografisch aan hulp van Australië. Hees, inmiddels in Australië aangekomen, werd aldaar tot reserve eerste luitenant KNIL benoemd en naar Celebes teruggezonden, teneinde de in de vorige zinssnede bedoelde troepen van voedsel, wapens en munitie te voorzien. Door verraad viel hij op 12 juli 1942 aan de oostkust van Celebes in handen van de Japanners en werd uiteindelijk op 14 september 1942 te Makassar door hen onthoofd. Het is aldus duidelijk dat Hees het leven verloor "in en door de dienst". 


Bronvermelding

  • 1922. Technische Hogeschoolexamens. In: Het nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië, 9 mei 1922
  • 1924. De eerste Indische ingenieurs. In: Nieuwe Rotterdamse Courant, 3 juni 1924
  • 1925. Personalia. In: Algemeen Handelsblad, 10 februari 1925
  • 1925. Departement van burerlijke openbare werken. In: Nieuwe Rotterdamse Courant, 21 september 1925
  • 1927. Burgerlijke Openbare Werken. In: De Telegraaf, 11 juli 1927
  • 1927. Familieberichten. In: Nieuwe Rotterdamse Courant, 7 juni 1927
  • 1928. Gewestelijke Raad van Banjoemas. In: De Indische Courant, 11 februari 1928
  • 1931. Besluiten en benoemingen. In: Het nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië, 26 februari 1931
  • 1934. Kediri. In: De Indische Courant, 3 augustus 1934
  • 1935. Kediri. Vergadering regentschapsraad, 1 mei 1935
  • 1935. Gemeenteraad Kediri. In: De Indische Courant, 5 augustus 1935
  • 1939. Verkeer en Waterstaat. In: Het nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië, 17 mei 1939
  • 1940. Tevredenheidsbetuiging. In: Bataviaasch Nieuwsblad, 22 mei 1940
  • 1940. Opening Sadangwerken. In: Soerabajasch Handelsblad, 28 mei 1940
  • L. de Jong. Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog. Deel 11c. Bladzijden 60, 181, 191 en 265
  • 1985. P.A. van Meel (samensteller). Tanda kehormatan KNIL. Eerbewijs aan het KNIL. Verzet, guerrilla en bevrijdingsstrijd geleverd door het KNIL van 8 maart 1942 tot 15 augustus 1945. Opgedragen aan hen die in verzet de guerrilla en de bevrijdingsstrijd leven gaven. Stichting Erefilm KNIL.
  • 1993. B.R. Immerzeel en F. van Esch (redactie). Verzet in Nederlandsch-Indië tegen de Japanse bezetting 1942-1945. SDU Uitgeverij. Den Haag. 

Links

Overige informatie

  • Rang: Hees, stamboeknummer 11401, was tot zijn bevordering tot eerste luitenant werkzaam in de rang van landstormsergeant der genie. Hij verkreeg met ingang van 1 mei 1942 de tijdelijke rang van reserve eerste luitenant bij de genie, met een salaris van 310 gulden en recht op toeslagen, aan die rang verbonden.
  • Op 11 juli werden nog zwakke radiosignalen in Darwin opgevangen van de party Lion, die niet gelezen konden worden. Later werd niets meer vernomen.
  • Hees is later herbegraven op het Ereveld Antjol

 [ Terug

 

f t

Login