Pistool Raymond Westerling2


Zie ook de Tijgerbrigade en Andjing Nica voor andere eenheden die werkzaam waren in de periode van de Politionele Acties


Inleiding

Westerling commmandant Depot SpecialeTroepen

Inschakeling der bevolking

Werkwijze Depot Speciale Troepen

Intussen op Celebes

Celebes in de greep van de angst

Het Depot Speciale Troepen aan het werk

Verdere pacificatie van Celebes

Magie der getallen in de pers

Naamswijziging in Korps Speciale Troepen

Politionele Acties

Decline and fall


Inleiding

Na de bezetting van Nederlands-Indië door Japan diende het Nederlandse leger in Indië weer heropgericht en operationeel gemaakt te worden. Op Celebes was het hoofdkwartier van de Nederlandse troepenmacht vanaf wim scheepenskorps 18514010 februari 1946 gevestigd te Makassar en stond daar onder commando van kolonel H.J. de Vries. 

De Engelse brigade-generaal Taunton droeg op 1 juli van dat jaar het bevel over alle Nederlands-Indische gebiedsdelen, behalve Java en Sumatra, over aan de  Nederlandse krijgsmacht. Dit terrein werd vanaf dat moment de "Grote Oost en Borneo" genoemd.

Intussen was op 15 juni 1946, nabij Meester Cornelis, in het plaatsje Polonia,  het Depot voor Speciale Troepen opgericht, en  kapitein KNIL Willem Jan Scheepens benoemd tot commandant van deze eenheid. De thuisbasis van het Depot was toen een groep van drie tot vier gebouwen, waar omstreeks 50 manschappen ingekwartierd waren. Scheepens had tijdens de Tweede Wereldoorlog samen met zijn latere opvolger, eerste luitenant Raymond Westerling, in dezelfde groep in Colombo gewerkt. 

Polonia lag op zes kilometer afstand van Batavia, indertijd al Djakarta genoemd. Een van de eerste acties van het pas opgerichte Depot betrof de bescherming van een brug, die de Republikeinen, naar men vernomen had, de volgende dag zouden opblazen. De operatie liep echter verkeerd af en Scheepens raakte zwaar gewond. Van de 19 manschappen die hij op de brug had geplaatst, werden er 11 gedood of raakten zwaar gewond.

Westerling commmandant Depot SpecialeTroepen

Direct na dit echec werd Westerling benoemd tot commandant van het Depot Commandotroepen, als opvolger van Scheepens. Het moreel van de manschappen was op dit moment zeeRaymond Westerlingin actier slecht omdat de beveiliging van de brug zeker niet de eerste mislukte actie was geweest. Een van de redenen dat er steeds geen succes werd behaald bleek te zijn dat de manschappen tegen de guerrilla's ten strijde waren getrokken alsof zij tegen een geregeld Europees leger vochten, waardoor steeds het onderspit werd gedolven. Mede hierdoor was de troep diep ontmoedigd geraakt.

Westerling selecteerde 20 man uit de oude troep van 50 en verkreeg een machtiging van het opperbevel om ter aanvulling nieuwe commando's te werven. Binnen enkele weken had hij op deze wijze een strijdgroep van 150 man verkregen. Onder hen waren vrijwilligers uit de geregelde Nederlandse troepen, die nog door Westerling nog in Nederland waren getraind, in de tijd dat hij daar in de nabijheid van V-1 installaties was gestationeerd.

Het uitgangspunt van Westerling tijdens de training van zijn Depot Speciale Troepen was dat de manschappen werkten in het belang van de het Nederlandse gezag gunstig gezinde leden van de bevolking, die even verlangend waren te worden bevrijd van het terrorisme der extremisten als de Nederlanders om een einde aan de moordpartijen en plunderingen te maken.

Inschakeling der bevolking

Westerling zag de leden van de bevolking als zijn meest waardevolle medewerkers, namelijk als inlichtingenbronnen, die zich konden bewegen waar dat voor de westerling niet mogelijk was, en die goed op de hoogte waren van het terrein, het volk en haar gewoonten. Aangezien slechts de extremistische bendes en gewapende guerrilla's het doelOefening depot speciale troepenwit van het Depot Commando Troepen waren luidde de opdracht van Westerling nooit een dorp te beschieten of de hut van een onschuldige inlander in brand te steken.

De eerste prioriteit was het vertrouwen van de goedwillende bevolking winnen door te laten zien dat slechts de onderdrukkers werden aangevallen. Westerling begreep dat veel mensen zich hadden aangesloten bij de extremistische troepen om op deze wijze te ontkomen aan de aanvallen van de bendes of omdat men zich uit verlangen naar onafhankelijkheid tot een werktuig der terroristen had laten maken.

Hij meende dat als men zag dat alleen de onderdrukkers werden aangevallen,  en nooit de onschuldige bevolking, het vertrouwen gewonnen kon worden en men het Depot Speciale Troepen waardevolle hulp kon verleden. Westerling zou verslagen terroristen in een latere periode vaak aanstellen als politieagenten in de dorpen die ze eens geplunderd hadden.

Werkwijze Depot Speciale Troepen

Het Depot Speciale Troepen zou dus slechts tegen de leiders der extremisten een strijd op leven en dood aanbinden. Om hen te pakken te krijgen werd een tactiek van verrassingen, hinderlagen en listen gebruikt, maar nooit overgegaan tot rechtstreekse aanvallen. Of, zoals WestTraining korps speciaallerling het verwoordde: "Wij zouden soldaten van de nacht worden, die de terroristen in het donker bij verrassing overrompelden."

Westerling leerde zijn manschappen strijden zonder wapen, trainde hen in de tactiek van het vechten bij nacht door geforceerde marsen te maken en de mannen moerassen door te laten ploeteren, en hen vertrouwd te maken met het gebruik van rubberen boten, waardoor onder beschuttting van waterpalmen geruisloos landingen konden worden uitgevoerd.

Het belangrijkste element echter dat hij ze bijbracht was begrip voor het Indonesische volk. Dat was ook om zijn soldaten te leren onder de inlanders informatiebronnen te doen formeren en hen op het hart te drukken dat alle acties vooraf zorgvuldig voorbereid moesten worden door uitvoering van verkenningstochten. Westerling gaf ook onderwijs in diverse verhoormethodes, vooral hoe men gevangenen kon intimideren en tot bekentenissen brengen zonder hen zelfs aan te raken of te bedreigen. De meest gebruikte wijze was om een van wandaden  verdacht persoon gedurende langere tijd strak aan te kijken zonder iets te zeggen.

De opleidingstijd duurde tot november 1946 maar was niet alleen uit theorie opgebouwd. De praktische "oefeningen" bestonden uit expedities tegen terroristen, zoals het optrekken tegen moordenaarsbendes in de omgeving van Djakarta, waar de commando's in opleiding leerden zelfstandig op te treden, onder alle omstandigheden het hoofd koel te houden en zich nooit te laten omsingelen.

Intussen op Celebes 

Celebes was het tafereel geworden van grootscheepse moordpartijen door extremistische troepen, waarbij het plaatselijke bestuur niets kon doen behalve machteloos toekijken hoe excessen en gewelddaden te bevolking teisterden. Westerling en zijn Depot Commando Troepen kregen opdracht direct naar het eiland te vertrekken en te trachten het terrorismeWinkelstraat Makassar de kop in te drukken.

Daar was, naar aanleiding van de Conferentie van Malino, te Makassar een plaatselijk bestuur gevestigd, maar dit was zwak omdat het niet beschikte over een eigen politiemacht. Een groot aantal Nederlandse officieren werd, vanwege de toenemende onlusten op Java, weggeroepen, zodat er niet genoeg manschappen achterbleven om een effectief bestuur te formeren en politiediensten te verrichten.

De Republikeinen maakten van die gelegenheid gebruik om, ter versterking van hun centrale regeringsvorm en als tegenwicht tegen de federalisatie, als besproken te Malino, op Celebes de macht in handen te krijgen.

Zij zonden dus om het lokale bestuur te bestrijden, in de vijf maanden die vooraf gingen aan de komst van Westerling en zijn Depot Speciale Troepen, guerillastrijders per jonk naar Celebes. Voor een deel waren dit Javanen en verder mensen uit Celebes die op Java getraind waren in terroristische tactieken.  

Deze bendes landden op Polembankong en Baroe, waar zij de macht in handen kregen, en infiltreerden van hieruit het gehele eiland, met name de hoofdstad Makassar.  

Celebes in de greep van de angst

Westerling zond,  voordat hij zelf naar Celebes ging, diverse verkenners, die inlichtingen moesten inwinnen omtrent de precieze toestand op Celebes. Pas na hun rapporten gelezen te hebben vertrok het Depot Speciale Troepen naar het eiland, waar men, 123 man sterk,  op 5 december 1946 aankwam.

Daar werd Bergland noord celebes vanuit zeeWesterling door de bevelhebber van de Nederlandse troepen in Oost-Indonesië en de officieren van diens staf belast met het operatieplan voor geheel Celebes.

Hier was een Nederlands garnizoen te Makassar gevestigd, wat de inwoners echter  nauwelijks enige bescherming kon bieden. Makassar was een stad van de angst geworden en ook de landerijen rondom die plaats werden niet langer gecultiveerd noch vond er handel meer plaats. De plaatselijke politie was van binnenuit corrupt geworden door infiltraties van extremisten uit Java. 

Doordat belastinginspecteurs de hoofdstad niet durfden te verlaten bezat de hulpeloze regering te Makassar geen inkomsten en dus geen zeggenschap meer. Tot de komst van het Depot Commando Troepen werden leden van de moordenaarsbendes, die door dorpsbewoners waren aangewezen en gearresteerd werden, een paar dagen vast gehouden, door de autoriteiten vaderlijk toegesproken en weer vrij gelaten. Het eerste wat zij vervolgens deden was wraak nemen op de dorpsbewoners door hen en hun familie te vermoorden. Als gevolg van deze handelswijze verdween ieder vertrouwen in het KNIL dat er nog over was.

Het Depot Speciale Troepen aan het werk

Westerling vatte zijn taak Celebes te pacificeren op volgens het beginsel van bescherming voor de kleine man maar onverbiddelijke gerechtigheid voor de werkelijke misdadigers. Zijn plan was om eerst Makassar, het regeringscentrum, te zuiveren van terroristische activiteit. Hiertoe ontwierp hij een systeem om controle uit te oefenen op alle verdachte elemHoogvlakte Celebesenten die Celebes binnenkwamen. Vervolgens werden de corrupte politiediensten gezuiverd en de foute elementen, doorgewinterde criminelen en moordenaars, geëxecuteerd.

De (relatief weinig) executies die plaatsvonden werden, om een afschrikwekkend effect te bereiken, op een zo ostentatief mogelijke manier voltrokken. Door de levens van notoire terroristen niet te sparen werden de levens van vele onschuldige mensen gered en bood Makassar na een tijdje weer een vooroorlogs vredige aanblik. Nu werd het doel om de plattelandsdistricten te zuiveren. Wanneer het Depot Speciale Troepen vernam dat een bende moordenaars zich ergens gevestigd had werden er diverse verkenners heengestuurd, die gegevens, met name wie de leider van de bende was,  naar het hoofdkwartier zonden.

Vervolgens benaderde het Depot Commando Troepen 's nachts het dorp en werd de leider gearresteerd. Indien dit niet lukte moesten alle dorpsbewoners aantreden en werden ondervraagd tot de  dader alsnog opgepakt kon worden. Hierna stelden de dorpsbewoners de straf voor - doodstraf of gratie - en indien van toepassing vond de uitvoering hiervan later doorgang. De overige (minst corrupte) bendeleden benoemde Westerling tot leden van de dorpspolitie, die in de toekomst het dorp zou beschermen tegen moord en plundering.

Verdere pacificatie van Celebes

Het Depot Commando Troepen, in casu Westerling, paste ook psychologische methoden, zoals schijnexecuties, om dorpsbewoners de terroristenleidKust van CCwelebesers te doen aanwijzen, toe. De criminele organisatie Zwarte Tijgers wist men op deze manier om te vormen tot een militieorganisatie, die later het dorp beschermde, waar het eerder huisgehouden had.  Mede door het gebruik van psychologie werd in rap tempo de pacificatie van Celebes tot stand gebracht.

Het Depot Commando Troepen handelde feitelijk als een politie-eenheid die de misdaad bestreed. Oprecht nationalistische officieren der Republikeinen werden toegevoegd aan de staf om te helpen de orde op Celebes te herstellen. Intussen was de terreur op Celebes tot een einde gekomen en was er een eigen  verdedigingsorganisatie opgebouwd. Terroristen en bendes begonnen weg te trekken en verlieten het eiland.

De feitelijke zuivering van Celebes begon op 15 december 1946 en werd afgesloten op 15 februari 1947. Tijdens deze periode werden elf operaties uitgevoerd waarbij 600 terroristen sneuvelden of werden doodgeschoten. Van de leden van het Depot Commando Troepen verloren drie personen het leven. Na deze actie ontdeed men binnen een maand nog de kleine eilanden rond Celebes van ongewenste elementen. Boven de dorpen werden pamfletten uitgeworpen waarin de misdaden van de extremisten vermeld stonden.

Toen het Depot Commando Troepen en Westerling Celebes verlieten ontvingen de manschappen een staande ovatie en verzamelden duizenden dorpsbewoners zich om hen op feestelijke wijze uitgeleide te doen.

Magie der getallen in de pers

Het Depot Commando Troepen werd door de Republikeinen in de pers en bij internationale besprekingen ervan beschuldigd 15.000 doden te hebben veroorzaakt. In mediauitzendingen verhoogde men dit aantal steeds tot astronomische hoeveelheden als 20.000, 3RST Ind mon plaq 264x3000.000 en ten slotte 42.000 mensen, die het Depot zou hebben vermoord. Deze aantallen dienden als materiaal voor aanvallen op de persoon van Westerling en bereikten uiteindelijk ook de Verenigde Naties.

Een feit is dat er "slechts" 600 doden vielen door toedoen van het Depot Commando Troepen en dat door deze personen op te offeren er tienduizenden levens gespaard bleven. Dat kwam doordat er een abrupt einde kwam aan het terrorisme, de massale moordpartijen en verkrachtingen doordat de extremisten van Celebes verjaagd werden. De acties van andere eenheden die actief waren op Celebes kosten ook mensenlevens maar het grootste aantal slachtoffers kwam feitelijk op conto van moordenaars  en extremistische bendes.

Daarnaast vielen er doden wanneer inlanders zichzelf verdedigden tegen Javanen of door executies in de dorpen zelf. In totaal liep het aantal doden op Celebes zo op tot 3.000 tot 4.000 personen, bij lange na niet het aantal van 42.000 slachtoffers,  dat werd geclaimd.

Naamswijziging in Korps Speciale Troepen

Na de pacificatie van Celebes keerde het Depot Commando Troepen terug naar Java, waar de toestand aanzienlijk verslechterd was. De zones die in handen van de Nederlandse strijdmacht was, een klein gedeelte van Java rondom Djakarta, Bandoeng en Soerabaja, ondervonden steeds aanvallen van terroristen, die in opdracht van de republikeinse regering handelden. Guerrilla's gingen als waandeef5e6ae284f80b2b7de288db327732f5f1033938c05d1d78057ae55027d219zinnigen tekeer en veroorzaakten menig bloedbad.  Ondanks de Overeenkomsten van Linggadjati bleven deze excessen voortdurend doorgaan. In plaats van bevel te geven het vuur te staken intensiveerden de Republikeinen hun terroristische activiteit.

Het Depot Commandotroepenverhuisde begin november 1947 van het eerdere kampement te Kali Bata naar een grotere basis te Batoedjadjar, bij Bandoeng. Op bevel van generaal Spoor werd de sterkte van het onderdeel nu steeds opgevoerd. Begin januari 1948 onderging het Depot Speciale Troepen een naamswijziging. Het operationele gedeelte werd nu Korps Speciale Troepen genoemd en het Depot, waaronder de centrale commando-opleiding ressorteerde, ging verder onder de naam Depot van het Korps Speciale Troepen. Westerling, inmiddels benoemd tot Plaatselijk Militair Commandant, behield de leiding over beide eenheden, voerde de groene baret in en ontwierp een embleem voor de troepen.

Het Depot, met ondercommandant J.H. Dresens, werd nu in een ander kampement, in Poerabaja, bij Padalarang, ondergebracht en het Korps Speciale Troepen bleef te Batoedjadjar.  Westerling werd in deze tijd bijgestaan door slechts acht officieren en een vaandrig. Dit waren de kapiteins mr. H.W.J. Bosch en H. van der Zeep, de luitenants A.A. Burger, J.H.C. Ulrici, R.F. de Mey, J.H. Dresebs en C.L. Trieling (afkomsting van het Antjing Nica-bataljon) en de vaandrig E. Millenaar.

In mei 1948 begon men met een parachutistencursus bij de School Opleiding Parachutisten te Tjimahi. De eerste troep para-commando's van het Korps Speciale Troepen, onder luitenant R.F. de Mey, was op 9 augustus 1948 een feit.

Politionele Acties

Bij aanvang  van de Eerste Politionele Actie kreeg Westerling bevel zich met zijn troepen meester van het Republikeinse Ministerie van Buitenlandse Zaken te maken. Binnen een uur had het Korps Commando Troepen Westerling neemt afscheiddertig geuniformeerde mannen en 1.300 burgers overmeesterd.

Toen op 4 augustus 1948 een staakt het vuren werd afgekondigd kreeg het Korps van generaal S.H. Spoor opdracht West-Java van terroristen te zuiveren. Tijdens deze pacificatie verhuisde het zij van Batoetjadjar naar een nieuw hoofdkwartier te Krawang, ten oosten van Djakarta.

Toen hij nauwelijks was begonnen met deze opdracht kreeg Westerling van Spoor de opdracht terug te keren naar Djakarta, waar hij orders ontving met het Korps Commando Troepen tijdens de Tweede Politionele Actie Djokjakarta in te nemen en de leden van de Republikeinse regering te arresteren.

Westerling stelde twee voorwaarden aan deze opdracht, namelijk dat de gearresteerde leiders niet, zoals toen te doen gebruikelijk, werden vrijgelaten maar berecht en dat de soldaten van het KNIL het dan toekomstige leger van de  Verenigde Staten van Indonesië zouden mogen vormen in plaats van slachtoffer te worden van een Nederlandse capitulatie. Toen Spoor hier niet aan kon voldoen nam Westerling ontslag uit de militaire dienst.

Hij droeg op 11 november 1948, tijdens een militaire parade, het bevel van het Korps Speciale Troepen over aan luitenant-kolonel W.C.H. van Beek. Deze werd in de zomer van 1949 opgevolgd door luitenant-kolonel Johannes Borghouts.

Decline and fall

Het Korps Speciale Troepen nam onder bevel van Van Beek deel aan de Tweede Politionele Actie, met het door Westerling al voorspelde resultaat tot gevolg.  Een gedeelte van de manschappen, behorende tot het Baretembleem CommandosKorps Speciale Troepen, nam in 1950 deel aan de APRA-staatsgreep en werd nadien gedemobiliseerd. Een aantal leden voerde nog enige tijd actie op Ambon.

In de laatste periode voor de soevereiniteitsoverdracht werd het Korps Commando Troepen hernoemd in Regiment Speciale Troepen en na de soevereiniteitsoverdracht opgeheven. Veel leden van dit Regiment gingen in Nederland over bij het Korps Commando Troepen.


 

f t